PTBG

[Stanisław Krawczyk]

Witam serdecznie,


w "Esensji" ukazał się mój tekst na temat przynależności RPG do kultury popularnej. Zachęcam do lektury i dyskusji na temat artykułu!


Ciekawe komentarze pojawiły się również w innych miejscach:
– na moim blogu w serwisie Poltergeist,
– w agregatorze Bagno,
– (w tej chwili nieliczne) na forum magazynu "Esensja".

Nie zmuszam oczywiście do ich lektury. :-) Niemniej jeżeli ktoś ma czas, to zachęcam.

Najważniejszy jak dotąd wniosek z tych dyskusji wydaje się następujący. Cytując samego siebie (wpis z Bagna): "Jak słusznie zwrócił mi uwagę Sil na blogu polterowym (link wyżej), w tekście wpadam miejscami w pułapkę zbędnego naduzasadniania wartości kultury popularnej. Tymczasem ona jest ważna z innych powodów niż kiedyś kultura wysoka: m.in. dlatego, że daje nam przyjemność i pomaga tworzyć tożsamość, definiować siebie. Mniejsze znaczenie ma np. kwestia przekazywania tradycji narodowej (kultura wysoka to kiedyś robiła, obecna popularna już mniej – ale błędem jest stosowanie kryteriów oceny dawnej kultury wysokiej, by oceniać obecną kulturę popularną)".


Zastanawia mnie m.in., czy rzeczywiście nikt jeszcze w taki sposób o RPG nie pisał. Wydaje mi się, że nie – ale jeżeli znane są Koleżankom i Kolegom stosowne teksty, będę wdzięczny za informację.


Z pozdrowieniami
Stanisław Krawczyk

[Jerzy Szeja]

[Stanisław Krawczyk]

[Jerzy Szeja]

[Stanisław Krawczyk]

[Jerzy Szeja]

[Stanisław Krawczyk]

[Mariusz Majchrowski]

[Stanisław Krawczyk]

[Michał Mochocki]

Ostatnio przyglądam się bliżej aktualnym definicjom kultury popularnej i doszedłem do wniosku, że definicja prof. Krajewskiego jest mało użyteczna. Znam ją jednak tylko w krótkiej wersji pięciu warunków, które spełniać mają wytwory kultury popularnej:

- są powszechnie znane i ogólnie rozpoznawalne (dzięki mediom);
- są przedmiotem wyboru (nikt nas nie zmusza, byśmy z nich korzystali);
- przyjmują wiele znaczeń, poddają się rozmaitym odczytaniom;
- stanowią środek porozumienia między ludźmi, a zarazem wyrażania różnic;
- różnym osobom przynoszą różne przyjemności popularne.


Mam tutaj wiele zastrzeżeń:

1. Poddawanie się rozmaitym odczytaniom jest cechą wszystkich wytworów kultury w ogóle. Popularnych lub nie.
2. Czy dany wytwór kultury jest "przedmiotem wyboru" - jak konkretnie to zmierzyć? Bo z niektórymi dziełami bywa różnie. Np. "Lew, Czarownica i stara szafa" jest na liście lektur nadobowiązkowych; w jednych szkołach będzie czytana pod przymusem, w innych nie. Jak takie przypadki klasyfikować?
3. Dwa końcowe punkty są tak ogólnikowe, że aż nieoperatywne.

Czy można gdzieś znaleźć rozbudowaną definicję, szerzej omawiającą te pięć punktów?

I czy na gruncie socjologii jest to definicja powszechnie uznana?
_________________
z pozdrowieniami
Michał Mochocki

[Stanisław Krawczyk]

Minęło kilka miesięcy, zyskałem chyba nieco dystansu, no i tak:

– jeśli się nie mylę, nigdzie w druku ta koncepcja nie została przedstawiona w zwartej postaci;

– pewne sprawy z nią związane prof. Krajewski omawia w książce "Kultury kultury popularnej", ale najnowsze jej wydanie to 2005 rok, a więc cztery lata temu;

– wydaje mi się (również po rozmowie z profesorem, choć to już dobre parę miesięcy temu), że i wykład (a to z niego czerpałem wiadomości, które przedstawiam w tym wątku) prezentuje nieco metaforyczne, wieloznaczne ujęcie, przez które trzeba się jeszcze przegryzać do twardego sensu;

– o ile wiem, nie jest to koncepcja powszechnie uznawana.


Na konferencji opowiadałem o nieco innej interpretacji tej teorii (chyba bardziej zgodnej z zamysłem profesora): kultura popularna to nie tyle zestaw wytworów (rozpatrywany niezależnie od jego użytkowników), co raczej użytek, jaki z nich robi dany człowiek (a zatem czytanie Lewisa dla przyjemności jest czymś innym, niż czytanie go, bo tak kazali w szkole). Użytek, który:

– koncentruje się na przyjemności;

– ma zróżnicowany charakter, zależny od moich własnych pragnień (i umiejętności dystansowania się od nich), a nie od znaczenia narzucanego mi przez otoczenie (jeżeli ulegam modzie i robię to co wszyscy, to taka aktywność nie ma według tego ujęcia charakteru popularnego);

– posiada inne, nieco mniej istotne cechy, jakich ze względu na brak czasu pozwolę sobie w tym momencie nie opisywać (np. częściowo podleganie kontroli potentatów medialnych, częściowo tendencje do uniezależniania się od tejże kontroli; kreowanie tożsamości przez konsumpcję – por. pytanie "Jakiej muzyki słuchasz?").


Z interpretacją rozpoznawalności medialnej sam mam w tej chwili kłopot. Może uda mi się jeszcze znowu w tej sprawie skontaktować z profesorem.


W artykule do kolejnego numeru "Homo Ludens" postaram się przedstawić swoją interpretację w sposób bardziej uporządkowany. W razie czego mogę też podesłać pracę zaliczeniową na jeden z przedmiotów, w której wykorzystywałem tę właśnie koncepcję (choć pojmowałem ją wtedy nieco inaczej niż teraz).
_________________
Serdecznie pozdrawiam
Stanisław Krawczyk

[Michał Mochocki]

[Stanisław Krawczyk]

Zwłaszcza odbiorca jednostkowy, choć oczywiście do pewnego stopnia interpretacje pewnych jednostek się pokrywają.

Zgadza się, w takim ujęciu nie sam wytwór jest kulturą popularną, ale sposób jego użycia, znaczenia mu nadawane. Wydaje mi się to rozsądne.

Natomiast zapewne jedne wytwory są częściej używane w sposób popularny niż inne.
_________________
Serdecznie pozdrawiam
Stanisław Krawczyk

[Michał Mochocki]

A więc definicja prof. Krajewskiego nie jest IMO użyteczna dla literaturo- i kulturoznawstwa, bo tu wolałbym mieć definicje opisujące teksty kultury jako takie. (Nie wykluczam, że może być użyteczna na gruncie socjologii.)
_________________
z pozdrowieniami
Michał Mochocki

[Stanisław Krawczyk]

Czy jednak literaturoznawstwo i kulturoznawstwo nie są na tyle luźne metodologicznie, że informacje o znaczeniach nadawanych przedmiotom przez ludzi również mogą być w ich ramach przydatne?

Przykład – neopragmatyzm spod znaku Rorty'ego, w którym twierdzi się, że tekstów używamy do własnych celów, nie zaś interpretujemy je ze względu na jakąś wewnętrzną treść.


Za to na pewno trudno byłoby wykorzystywać tę definicję przy zachowaniu podejścia konsekwentnie strukturalistycznego (które sobie bardzo cenię), ale to wszak tylko jedna z możliwości.
_________________
Serdecznie pozdrawiam
Stanisław Krawczyk