Jak MG myślą o graczach i bohaterach (psychologia)
![Post Post](./styles/prosilver/imageset/icon_post_target.gif)
Witajcie,
szykuję się do przeprowadzenia badań psychologicznych z udziałem MG, w których to badaniach chciałbym poszukać odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób MG myślą o BG i graczach podczas przygotowywania/ prowadzenia sesji (być może ograniczę się wyłącznie do fazy przygotowywań).
Poniżej przedstawię swój sposób myślenia. Od razu powiem, że chciałbym prosić Kolegów (po przeczytaniu posta) o odpowiedzi na następujące pytania (wszystko oczywiście -- tylko i aż -- Waszym zdaniem; odpowiedzi mogą być bardzo krótkie, ale ich długość zależy tylko od Kolegów):
1) czy zjawisko, o którym piszę, rzeczywiście może mieć miejsce (zarówno w szerszej populacji, jak i węziej: wśród MG)?
2) czy MG o pewnym stażu mogą się tu w jakiś sposób wyróżniać spośród populacji?
3) czy któryś z trzech przedstawionych niżej typów wewnętrznych wypowiedzi może być u MG częstszy od pozostałych typów, względnie bardziej przydatny?
4) czy metoda badań, którą tu wstępnie prezentuję, jest właściwa (z uwzględnieniem rozmaitych trudności praktycznych, np. ze znalezieniem osób chętnych do udziału w badaniu)?
5) czy sądzisz, że takie badania mogą być przydatne w praktyce, podczas przygotowywania i prowadzenia sesji?
Liczę, że pomysł okaże się na tyle ciekawy, że wynagrodzi Kolegom czas przeznaczony na zapoznanie się z nim, no i mam nadzieję -- udzielenie odpowiedzi. :-)
Badanie ma dwie części: teoretyczną i empiryczną. Część pierwszą oddaję w styczniu (ale termin jest dość swobodny); stanowi ona wprowadzenie do części drugiej, którą chciałbym zamknąć (wraz z analizą wyników) do końca czerwca tego roku. Niewykluczone, że o wynikach opowiedziałbym jesienią podczas kolejnej konferencji PTBG.
Najpierw przykład (przeznaczony dla praktyków).
Jesteś MG. Przygotowujesz sesję detektywistyczną, w której będzie dużo myślenia, kluczenia i rozwiązywania zagadek. Zdajesz sobie jednak sprawę, że jeden z graczy jest raczej ekstrawertykiem i aktywistą: bardzo żywy, ruchliwy, kocha działanie, a planowanie go nudzi. Zapewne warto by było w pewnym stopniu dostosować rozgrywkę do jego osobowości i związanych z nią oczekiwań.
W jaki sposób to robisz?
- korzystasz z pewnej wiedzy ogólnej: myślisz sobie, że tu wprowadzisz to a to, i wtedy ten gracz (i jego ekstrawertywna postać -- zakładamy chwilowo, że jedno i drugie się ze sobą łączy) będzie się (niepomiernie) cieszył
- próbujesz się wczuć w położenie gracza, spojrzeć na sytuację jego oczami, wejść w jego buty; zadajesz sobie pytanie, co Ty byś zrobił/a lub jak byś się czuł/a, gdybyś był/a na jego miejscu (z jego osobowością, nawykami, poglądami itd.) -- a następnie wracasz "do siebie"
- próbujesz się wczuć w położenie gracza, ale zanim wracasz "do siebie", zastanawiasz się, co ów gracz miałby *Tobie* do powiedzenia. Jakich rad mógłby Ci udzielić? Co Tobie osobiście zalecałby wprowadzić, a czego unikać? Potem być może ustosunkujesz się do jego (wyobrażonej) wypowiedzi, zaczynając w ten sposób wewnętrzny dialog; on odpowie Tobie, i tak dalej, i tak dalej.
A teraz, żeby sprecyzować, przydatne będzie wprowadzenie teoretyczne. Otóż w myśl pewnej koncepcji psychologicznej* częstym zjawiskiem są tzw. wewnętrzne dialogi, które każdy z nas prowadzi we własnej głowie. W owych dialogach przyjmujemy różne perspektywy, zarówno dla pozycji nadawcy, jak i odbiorcy.
Np. wyobrażam sobie rozmowę mnie-jako-przyjaciela z jednym ze swoich przyjaciół. Albo też ja-troskliwy-rodzic z niepokojem zastanawiam się nad tym, jak mój 16-letni syn zareaguje na namowy, by jednak wrócił do domu przed 23.
W każdym takim wypadku myślę w nieco inny sposób, zależnie od tego, kto jest nadawcą, a kto odbiorcą wewnętrznych wypowiedzi. Prawdopodobnie widać to już na poziomie języka: jako rodzic (przykład hipotetyczny :-) ) mówię inaczej niż przyjaciel, nie tylko na głos, ale także w myślach.
Możemy wyróżnić trzy typy takiej wewnętrznej aktywności:
- monolog (istnieje odbiorca wypowiedzi, ale nie obdarzam go głosem, nie jest istotne wczucie się w jego sytuację)
- przyjęcie perspektywy (w pewnym sensie spoglądam na świat oczami odbiorcy)
- dialog** (1. przyjmuję perspektywę odbiorcy, 2. z tej perspektywy kieruję wypowiedź do siebie samego [role nadawcy i odbiorcy się zamieniają], 3. wracam do perspektywy "swojej", nadawczej, 4. być może znowu kieruję wypowiedź do odbiorcy -- i tak być może przez jakiś czas)
Wydaje mi się, że warto zbadać z tego punktu widzenia wewnętrzne relacje MG z graczami i bohaterami. Konkretyzując problem badawczy: jaki charakter ma wewnętrzna aktywność umysłowa MG (względem BG i graczy), kiedy przygotowuje on lub prowadzi sesję? Bardziej po ludzku: czy MG stara się spojrzeć na rozgrywkę z perspektywy graczy/postaci***? A może nawet prowadzi z nimi dialog?
Jeżeli zaś MG nie stosuje takiej metody, to w jaki sposób ją ocenia? Czy sądzi, że inni MG mogą się nią posługiwać? Czy uważa ją za potencjalnie przydatną? Jeżeli tak, to w jakich okolicznościach mogłaby być korzystna? I tak dalej, i tak dalej.
Metoda: o niej będę jeszcze myślał. W obecnej chwili wygląda to tak: bezpośrednia rozmowa z Mistrzami Gry, w której zadaję pytania kolejno o każdy z trzech typów aktywności. Pytania mają mieć charakter ogólny, otwarty; mają umożliwiać rozmówcom swobodne wybranie takich obszarów czy doświadczeń, które są dla nich znaczące, ważne. Przynajmniej jedno pytanie na każdy obszar, swoiste pytanie wprowadzające do rozmowy o danym typie aktywności, będzie miało postać ustaloną z góry.
Rozmowa będzie nagrywana na dyktafon, tak aby możliwa była potem jej dokładna analiza. Oczywiście MG zostaną o tym poinformowani zawczasu, podobnie jak o wszystkich swoich prawach jako uczestników badań (w tym o oczywistym i bardzo ważnym prawie do zachowania treści rozmowy w tajemnicy; wszelkie wyjątki od tej reguły zostaną dokładnie ustalone -- dotyczy to np. omawiania fragmentów zapisu rozmowy na zajęciach, w ramach których pisana jest praca).
Jak dotąd nie przewidywałem wprowadzania ankiet (czy to przeprowadzanych w bezpośrednim kontakcie z badanymi, czy w internecie), ale obecnie, pod wpływem sugestii paru osób, rozważam taką możliwość. Jednak ankiety mogłyby być tylko narzędziem pomocniczym, podstawą badań będą bezpośrednie rozmowy.
Gdyby okazało się, że MG się różnią (pod badanym względem), można by pytać dalej -- o uwarunkowania i okoliczności tych różnic. Ale to już raczej w innych badaniach, może bardziej korelacyjnych (nastawionych bardziej na porównywanie poszczególnych ludzi, a mniej na tzw. case studies czy studia przypadków).
Dodam, że jest to badanie pilotażowe. Ograniczenia praktyczne uniemożliwiają np. losowy (czy może nawet celowy) dobór próby. Osób badanych nie będzie także zbyt wiele; chciałbym znaleźć przynajmniej dziesięciu MG, którzy zgodzą się wziąć udział w badaniach.
Badania mają charakter wybitnie jakościowy (filozoficznie nastawiony psycholog mógłby nawet powiedzieć, że fenomenologiczny), nie będę więc obrabiał ich wyników z wykorzystaniem technik statystycznych, ale nieco innych (mniejsza w tej chwili o nie).
* Notka dla psychologów: chodzi o teorię dialogowego Ja Huberta Hermansa, a metoda, której prawdopodobnie użyję, to SCM/ Self-Confrontation Method/ Metoda Konfrontacji z Sobą (zmodyfikowana na potrzeby badań).
** Jest tu pewne zamieszanie terminologiczne. W zasadzie "wewnętrznymi dialogami" powinno się nazywać tylko ten trzeci typ wypowiedzi, a pozostałe (monolog i przyjmowanie perspektywy) to raczej "aktywność wewnętrzna" niż "wewnętrzne dialogi".
*** Zapewne dla większej jasności należałoby to rozdzielić, ale na razie dla uproszczenia tego nie robię. Być może także w samych rozmowach nie będę wyraźnie rozdzielał w pytaniach BG i graczy, żeby nie komplikować sprawy.
Dodam, że podstawą do napisania tej wiadomości był mój wcześniejszy post z forum serwisu Poltergeist: http://forum.polter.pl/viewtopic.php?t=47709 .
szykuję się do przeprowadzenia badań psychologicznych z udziałem MG, w których to badaniach chciałbym poszukać odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób MG myślą o BG i graczach podczas przygotowywania/ prowadzenia sesji (być może ograniczę się wyłącznie do fazy przygotowywań).
Poniżej przedstawię swój sposób myślenia. Od razu powiem, że chciałbym prosić Kolegów (po przeczytaniu posta) o odpowiedzi na następujące pytania (wszystko oczywiście -- tylko i aż -- Waszym zdaniem; odpowiedzi mogą być bardzo krótkie, ale ich długość zależy tylko od Kolegów):
1) czy zjawisko, o którym piszę, rzeczywiście może mieć miejsce (zarówno w szerszej populacji, jak i węziej: wśród MG)?
2) czy MG o pewnym stażu mogą się tu w jakiś sposób wyróżniać spośród populacji?
3) czy któryś z trzech przedstawionych niżej typów wewnętrznych wypowiedzi może być u MG częstszy od pozostałych typów, względnie bardziej przydatny?
4) czy metoda badań, którą tu wstępnie prezentuję, jest właściwa (z uwzględnieniem rozmaitych trudności praktycznych, np. ze znalezieniem osób chętnych do udziału w badaniu)?
5) czy sądzisz, że takie badania mogą być przydatne w praktyce, podczas przygotowywania i prowadzenia sesji?
Liczę, że pomysł okaże się na tyle ciekawy, że wynagrodzi Kolegom czas przeznaczony na zapoznanie się z nim, no i mam nadzieję -- udzielenie odpowiedzi. :-)
Badanie ma dwie części: teoretyczną i empiryczną. Część pierwszą oddaję w styczniu (ale termin jest dość swobodny); stanowi ona wprowadzenie do części drugiej, którą chciałbym zamknąć (wraz z analizą wyników) do końca czerwca tego roku. Niewykluczone, że o wynikach opowiedziałbym jesienią podczas kolejnej konferencji PTBG.
Najpierw przykład (przeznaczony dla praktyków).
Jesteś MG. Przygotowujesz sesję detektywistyczną, w której będzie dużo myślenia, kluczenia i rozwiązywania zagadek. Zdajesz sobie jednak sprawę, że jeden z graczy jest raczej ekstrawertykiem i aktywistą: bardzo żywy, ruchliwy, kocha działanie, a planowanie go nudzi. Zapewne warto by było w pewnym stopniu dostosować rozgrywkę do jego osobowości i związanych z nią oczekiwań.
W jaki sposób to robisz?
- korzystasz z pewnej wiedzy ogólnej: myślisz sobie, że tu wprowadzisz to a to, i wtedy ten gracz (i jego ekstrawertywna postać -- zakładamy chwilowo, że jedno i drugie się ze sobą łączy) będzie się (niepomiernie) cieszył
- próbujesz się wczuć w położenie gracza, spojrzeć na sytuację jego oczami, wejść w jego buty; zadajesz sobie pytanie, co Ty byś zrobił/a lub jak byś się czuł/a, gdybyś był/a na jego miejscu (z jego osobowością, nawykami, poglądami itd.) -- a następnie wracasz "do siebie"
- próbujesz się wczuć w położenie gracza, ale zanim wracasz "do siebie", zastanawiasz się, co ów gracz miałby *Tobie* do powiedzenia. Jakich rad mógłby Ci udzielić? Co Tobie osobiście zalecałby wprowadzić, a czego unikać? Potem być może ustosunkujesz się do jego (wyobrażonej) wypowiedzi, zaczynając w ten sposób wewnętrzny dialog; on odpowie Tobie, i tak dalej, i tak dalej.
A teraz, żeby sprecyzować, przydatne będzie wprowadzenie teoretyczne. Otóż w myśl pewnej koncepcji psychologicznej* częstym zjawiskiem są tzw. wewnętrzne dialogi, które każdy z nas prowadzi we własnej głowie. W owych dialogach przyjmujemy różne perspektywy, zarówno dla pozycji nadawcy, jak i odbiorcy.
Np. wyobrażam sobie rozmowę mnie-jako-przyjaciela z jednym ze swoich przyjaciół. Albo też ja-troskliwy-rodzic z niepokojem zastanawiam się nad tym, jak mój 16-letni syn zareaguje na namowy, by jednak wrócił do domu przed 23.
W każdym takim wypadku myślę w nieco inny sposób, zależnie od tego, kto jest nadawcą, a kto odbiorcą wewnętrznych wypowiedzi. Prawdopodobnie widać to już na poziomie języka: jako rodzic (przykład hipotetyczny :-) ) mówię inaczej niż przyjaciel, nie tylko na głos, ale także w myślach.
Możemy wyróżnić trzy typy takiej wewnętrznej aktywności:
- monolog (istnieje odbiorca wypowiedzi, ale nie obdarzam go głosem, nie jest istotne wczucie się w jego sytuację)
- przyjęcie perspektywy (w pewnym sensie spoglądam na świat oczami odbiorcy)
- dialog** (1. przyjmuję perspektywę odbiorcy, 2. z tej perspektywy kieruję wypowiedź do siebie samego [role nadawcy i odbiorcy się zamieniają], 3. wracam do perspektywy "swojej", nadawczej, 4. być może znowu kieruję wypowiedź do odbiorcy -- i tak być może przez jakiś czas)
Wydaje mi się, że warto zbadać z tego punktu widzenia wewnętrzne relacje MG z graczami i bohaterami. Konkretyzując problem badawczy: jaki charakter ma wewnętrzna aktywność umysłowa MG (względem BG i graczy), kiedy przygotowuje on lub prowadzi sesję? Bardziej po ludzku: czy MG stara się spojrzeć na rozgrywkę z perspektywy graczy/postaci***? A może nawet prowadzi z nimi dialog?
Jeżeli zaś MG nie stosuje takiej metody, to w jaki sposób ją ocenia? Czy sądzi, że inni MG mogą się nią posługiwać? Czy uważa ją za potencjalnie przydatną? Jeżeli tak, to w jakich okolicznościach mogłaby być korzystna? I tak dalej, i tak dalej.
Metoda: o niej będę jeszcze myślał. W obecnej chwili wygląda to tak: bezpośrednia rozmowa z Mistrzami Gry, w której zadaję pytania kolejno o każdy z trzech typów aktywności. Pytania mają mieć charakter ogólny, otwarty; mają umożliwiać rozmówcom swobodne wybranie takich obszarów czy doświadczeń, które są dla nich znaczące, ważne. Przynajmniej jedno pytanie na każdy obszar, swoiste pytanie wprowadzające do rozmowy o danym typie aktywności, będzie miało postać ustaloną z góry.
Rozmowa będzie nagrywana na dyktafon, tak aby możliwa była potem jej dokładna analiza. Oczywiście MG zostaną o tym poinformowani zawczasu, podobnie jak o wszystkich swoich prawach jako uczestników badań (w tym o oczywistym i bardzo ważnym prawie do zachowania treści rozmowy w tajemnicy; wszelkie wyjątki od tej reguły zostaną dokładnie ustalone -- dotyczy to np. omawiania fragmentów zapisu rozmowy na zajęciach, w ramach których pisana jest praca).
Jak dotąd nie przewidywałem wprowadzania ankiet (czy to przeprowadzanych w bezpośrednim kontakcie z badanymi, czy w internecie), ale obecnie, pod wpływem sugestii paru osób, rozważam taką możliwość. Jednak ankiety mogłyby być tylko narzędziem pomocniczym, podstawą badań będą bezpośrednie rozmowy.
Gdyby okazało się, że MG się różnią (pod badanym względem), można by pytać dalej -- o uwarunkowania i okoliczności tych różnic. Ale to już raczej w innych badaniach, może bardziej korelacyjnych (nastawionych bardziej na porównywanie poszczególnych ludzi, a mniej na tzw. case studies czy studia przypadków).
Dodam, że jest to badanie pilotażowe. Ograniczenia praktyczne uniemożliwiają np. losowy (czy może nawet celowy) dobór próby. Osób badanych nie będzie także zbyt wiele; chciałbym znaleźć przynajmniej dziesięciu MG, którzy zgodzą się wziąć udział w badaniach.
Badania mają charakter wybitnie jakościowy (filozoficznie nastawiony psycholog mógłby nawet powiedzieć, że fenomenologiczny), nie będę więc obrabiał ich wyników z wykorzystaniem technik statystycznych, ale nieco innych (mniejsza w tej chwili o nie).
* Notka dla psychologów: chodzi o teorię dialogowego Ja Huberta Hermansa, a metoda, której prawdopodobnie użyję, to SCM/ Self-Confrontation Method/ Metoda Konfrontacji z Sobą (zmodyfikowana na potrzeby badań).
** Jest tu pewne zamieszanie terminologiczne. W zasadzie "wewnętrznymi dialogami" powinno się nazywać tylko ten trzeci typ wypowiedzi, a pozostałe (monolog i przyjmowanie perspektywy) to raczej "aktywność wewnętrzna" niż "wewnętrzne dialogi".
*** Zapewne dla większej jasności należałoby to rozdzielić, ale na razie dla uproszczenia tego nie robię. Być może także w samych rozmowach nie będę wyraźnie rozdzielał w pytaniach BG i graczy, żeby nie komplikować sprawy.
Dodam, że podstawą do napisania tej wiadomości był mój wcześniejszy post z forum serwisu Poltergeist: http://forum.polter.pl/viewtopic.php?t=47709 .